Zachowek, to określona kwota pieniędzy przysługująca najbliżej spokrewnionym spadkobiercom spadkodawcy, którzy zostali pominięci w testamencie lub na skutek darowizn i zapisów windykacyjnych. Prawo do zachowku mają dzieci, małżonek i rodzice spadkodawcy, jeśli byliby powołani do spadku z ustawy.
Wysokość zachowku określa się w oznaczonej kwocie pieniężnej, która zależy od:
- wartości całego spadku,
- wielkości udziału spadkowego, który przypadłby osobie uprawnionej przy dziedziczeniu ustawowym,
- zdolności do pracy,
- wiek uprawnionego.
Uprawnionemu, który jest trwale niezdolny do pracy lub małoletniemu zstępnemu, należy się 2/3 udziału spadkowego, który przypadłby mu przy dziedziczeniu ustawowym. Pozostałym uprawnionym należy się 1/2 udziału spadkowego, który przypadłby im przy dziedziczeniu ustawowym.
Roszczenia o zapłatę zachowku przedawnia się z upływem 5 lat od dnia:
- ogłoszenia testamentu - gdy obowiązek zapłaty zachowku jest związany z dziedziczeniem testamentowym,
- otwarcia spadku, gdy obowiązek zapłaty zachowku związany jest z dziedziczeniem ustawowym.
Spadkodawca może pozbawić zstępnych, małżonka lub rodziców, zachowku w swoim testamencie (wydziedziczenie), jeżeli uprawnieni do zachowku:
- wbrew woli spadkodawcy postępują uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,
- dopuścili się wobec spadkodawcy albo jednej z najbliższych osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo obrazy czci,
- uporczywie nie dopełniali względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.
Przyczyna wydziedziczenia danej osoby uprawnionej do zachowku powinna wynikać z treści testamentu.
