Podwyższenie alimentów na małoletnie dziecko

Zgodnie z art. 138 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego „ W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.”

Przepis ten stanowi podstawę prawną powództwa o podwyższenie świadczeń alimentacyjnych na rzecz uprawnionego (najczęściej małoletniego dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie).

Obowiązek alimentacyjny względem dziecka ciąży na jego rodzicach, dopóki nie jest ono w stanie samodzielnie się utrzymać lub dochody z jego majątku nie są wystarczające do pokrycia kosztów jego utrzymania i wychowania. Obowiązek alimentacyjny obowiązuje nawet w sytuacji w której rodzice zostają pozbawieni władzy rodzicielskiej.

Przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie wskazują minimalnego czasu, jaki musi upłynąć od daty wydania wyroku do czasu złożenia kolejnego pozwu o podważenie alimentów. Jednakże przyjmuje się, że powinno upłynąć co najmniej 6 miesięcy od daty wydania ostatniego wyroku/ugody. Ważną okolicznością jaką sąd się kieruje przy rozstrzyganiu czy zasadne jest podwyższenie alimentów będzie ustalenie czy doszło do istotnej „zmiany okoliczności” w porównaniu z ostatnią sprawą o alimenty. Oznacza to, że warunkiem koniecznym do skutecznego domagania się podwyższenia alimentów przez sąd jest zmiana sytuacji dziecka i rodziców.

W celu podwyższenia świadczenia alimentacyjnego na rzecz małoletniego dziecka (w zależności od stanu faktycznego, także na rzecz dziecka pełnoletniego które, nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, lub dochody z jego majątku nie są wystarczające do pokrycia kosztów jego utrzymania i wychowania), konieczne jest złożenie powództwa o podwyższenie świadczenia alimentacyjnego do Sądu Rejonowego (Wydział Rodzinny i Nieletnich), właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka.

W pozwie o podwyższenie świadczeń alimentacyjnych, należy wskazać okoliczności, które uzasadniają podwyższenie alimentów na małoletnie dziecko. Z pewnością przesłanką uprawniającą do złożenia pozwu o podwyższenie alimentów będzie upływ okresu od dnia wydania poprzedniego orzeczenia sądowego/ugody w przedmiocie orzeczenia o alimentach. Wynika to z faktu, że od wydania poprzedniego orzeczenia/ugody wzrosły ceny towarów i usług konsumpcyjnych. Jednocześnie dziecko w tym czasie mogło podjąć naukę w innej szkole (wzrosły koszty edukacji, dojazdu do szkoły czy tez inne związane z edukacją). Może być to również sytuacja, w której na dzień wydawania poprzedniego wyroku alimentacyjnego/ zawierania ugody sądowej, dziecko nie chorowało. Po wydaniu wyroku w przedmiocie orzeczenia alimentacyjnego, dziecko zostało zdiagnozowane i ujawniła się choroba dziecka. W związku z tym dziecko wymaga leczenia u specjalisty.

W treści pozwu należy wskazać ww. okoliczności. Na ich potwierdzenie należy przedłożyć dowody w postaci dokumentów tj. rachunków (w postaci faktur imiennych na imię i nazwisko dziecka), zaświadczeń lekarskich, czy też zaświadczenia z obecnej placówki edukacyjnej, w której dziecko się uczy, które to potwierdzą wspomnianą wyżej zmianę sytuacji edukacyjnej/zdrowotnej, czy też zmianę sytuacji mieszkaniowej dziecka.

Pozew w przedmiocie podwyższenia świadczenia alimentacyjnego jest wolny od opłat sądowych. Pozew należy załączyć z odpisem dla strony przeciwnej oraz wszystkimi załącznikami.

W pozwie o podwyższenie świadczenia alimentacyjnego na małoletnie dziecko, warto również zawrzeć wniosek o udzielenie zabezpieczeni roszczenia a na czas trwania sprawy. Jeżeli wniosek taki składamy przy pierwszym piśmie procesowym , to jest on zwolniony z opłaty sądowej w wysokości 100 złotych.

Jednocześnie złożenie takiego wniosku, pozwala na uzyskanie podwyższenia świadczenia alimentacyjnego jeszcze przed rozpoznaniem sprawy na rozprawie. Tym samym bieżące potrzeby dziecka są zabezpieczone już w początkowym stadium postępowania sądowego. We wniosku o zabezpieczenie roszczenia alimentacyjnego, należy uprawdopodobnić istnienie tego roszczenia.

Innymi słowy, należy wskazać na fakty, które przemawiają za udzieleniem zabezpieczenia, wskazać jakie są potrzeby finansowe związane z kosztami utrzymania dziecka, wyszczególnić je (żywieniowe, mieszkaniowe, edukacyjne, zdrowotne), oraz wskazać jakiej kwoty matka dziecka/ojciec dziecka/opiekun prawny domaga się tytułem udzielenia zabezpieczenia tychże alimentów. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia alimentacyjnego złożony w pozwie, jest wolny od opłat sądowych.

Ważną kwestią jest to, iż sposób zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych określony w art. 753 kodeku postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.), stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 731 k.p.c. tj. że zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczeń uprawnionego. Wobec tego, formułując wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych na czas trwania sprawy, przedstawiciel ustawowy małoletniego dziecka, może wnieść o udzielenie zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych w takiej wysokości, w jakiej domaga się zasądzenia alimentów finalnie (wskazanych w żądaniu pozwu). Przykładowo, przedstawiciel ustawowy małoletniego dziecka może wnieść o: „podwyższenie świadczeń alimentacyjnych określonych w wyroku Sądu Rejonowego w X z kwoty 500 złotych miesięcznie do kwoty 1.000 zł miesięcznie, płatnych do 10 dnia każdego miesiąca do rąk matki dziecka z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat, poczynając od dnia wniesienia pozwu” i jednocześnie wnieść o „udzielenie zabezpieczania na czas trwania sprawy poprzez podwyższenie świadczeń alimentacyjnych określonych w wyroku Sądu Rejonowego w X z kwoty 500 złotych miesięcznie do kwoty 1.000 zł miesięcznie , począwszy od dnia wniesienia pozwu (…)”.

Do pozwu o podwyższenie świadczenia alimentacyjnego, należy dołączyć dokumenty, potwierdzające zmianę stosunków, względem tego jak wyglądała sytuacja na dzień wydania poprzedniego orzeczenia w przedmiocie przyznanych alimentów na dziecko. Takim dokumentem w przypadku zmiany placówki edukacyjnej przez dziecko po wydaniu poprzedniego orzeczenia alimentacyjnego/ugody sądowej, będzie zaświadczenie z obecnej placówki edukacyjnej dziecka. W przypadku pojawienia się choroby u dziecka, konieczne będzie przedłożenie do pozwu dokumentacji medycznej (zaświadczeń lekarskich) związanych z chorobą uprawnionego.